Đề bài: Cảm nhận của em về bài thơ Cảnh ngày hè

Bài làm

Nguyễn Trãi không chỉ là một nhà quân sự tài ba, một danh nhân văn hóa mà còn là một nhà văn chính luận, nhà thơ trữ tình xuất sắc. Nổi bật trong các bài thơ của ông là thi phẩm: “Cảnh ngày hè”. Trong bài thơ, hình ảnh nhà thơ yêu thiên nhiên, cảnh sắc quê hương và tấm lòng bao la của bậc đại nhân, đại trí được thể hiện vô cùng sâu sắc.

“Cảnh ngày hè” là tên do người biên soạn sách đặt. Tác phẩm được lấy từ “Quốc âm thi tập”- tập thơ chữ Nôm nổi tiếng của Nguyễn Trãi gồm 254 bài. Tập thơ này có nhiều phần, “Cảnh ngày hè” nằm trong phần “Bảo kính cảnh giới” (gương báu răn mình”. Bài thơ là thi phẩm tiêu biểu cho phong cách thơ chữ Nôm của Nguyễn Trãi: sử dụng thể thơ thất ngôn Đường luật Trung Quốc mà thuần thục như thể thơ dân tộc, có sự biến đổi, đan xen giữa các câu thơ bảy chữ và sáu chữ.

Rồi hóng mát thuở ngày trường
Hòe lục đùn đùn tán rợp giương
Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ
Hồng liên trì đã tiễn mùi hương
Lao xao chợ cá làng ngư phủ
Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương

Trước hết, bài thơ hiện lên với hình ảnh nhà thơ mộc mạc, giản dị với tâm hồn yêu thiên nhiên, giao hòa với thiên nhiên. Trong những tháng ngày cáo quan về quê, về với miền đất Côn Sơn: “suối chảy rì rầm”, khung cảnh non xanh nước biếc đã khơi gợi biết bao xúc cảm từ tâm hồn nhà thơ Nguyễn Trãi. Mở đầu bài thơ là một câu thơ sáu chữ: với hoàn cảnh rỗi rãi, ngày dài hóng mát khiến cho người đọc thấy được không gian và thời gian thư thái của nhà thơ. Nhịp thơ 1/2/3 đặc biệt hiếm thấy trong thơ bảy chữ càng nhấn mạnh về khoảng không gian, thời gian cũng như hoàn cảnh của thi nhân. Có lẽ, chính vì không gian ấy khiến thi nhân có đủ các điều kiện để ngắm nhìn thiên nhiên tươi đẹp.

Xem thêm:  Cảm nhận của em về bài thơ Tỏ Lòng

Nhà thơ với những rung cảm tinh tế đã bắt trọn những khoảnh khắc rực rỡ nhất, tràn đầy sức sống nhất của cây hòe, hoa lựu và hoa sen. Thông qua từ láy “đùn đùn” đã đặc tả cây hòe tỏa bóng xanh mát đang vươn tán rộng. Hoa lựu không chỉ mang màu đỏ thông thường mà “phun thức đỏ”: vào độ rực rỡ nhất, xòe cánh khoe sắc. Đặc biệt, nhà thơ không chỉ cảm nhận bằng thị giác mà còn cả khứu giác khi tận hưởng hương sen vào độ thơm ngát nhất: “hồng liên trì đã tiễn mùi hương”. Nếu bông sen xuất hiện trong ca dao xưa được miêu tả với vẻ đẹp từ trong xa ngoài, từ ngoài vào trong và gắn với phẩm chất tốt đẹp “gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn” của người dân Việt Nam thì Nguyễn Trãi lại đặc tả hương sen. Bức tranh thiên nhiên lúc này đã rực rỡ sắc màu: màu xanh của cây hòe, màu đỏ của hoa lựu và hương thơm vấn vít của hoa sen. Tất cả những điều này thể hiện cái nhìn tinh tế và tình yêu thiên nhiên, giao hòa với thiên nhiên của nhà thơ Nguyễn Trãi.

cam nhan cua em ve bai tho canh ngay he - Cảm nhận của em về bài thơ Cảnh ngày hè

Cảm nhận của em về bài thơ Cảnh ngày hè

Chưa dừng lại ở đó, nhà thơ không chỉ cảm nhận bức tranh thiên nhiên bằng chính tâm hồn nhạy cảm của mình mà còn hết sức để ý đến khung cảnh cuộc sống. Thông qua hai từ láy “lao xao”, “dắng dỏi” và biện pháp nghệ thuật đảo ngữ, nhà thơ đã vẽ nên một bức tranh cuộc sống hối hả, nhộn nhịp. Bức tranh khung cảnh đồng vui ở chợ cá đông đúc kẻ bán người mua khi bóng hoàng hôn buông xuống. Tiếng ve rả rích như bản đồng ca góp vào ban nhạc mùa hè đầy sôi động và náo nức. Phải có tình yêu thiên nhiên và yêu cuộc sống nhiều bao nhiêu, nhà thơ mới có những dòng cảm xúc và cái nhìn sâu sắc đầy lạc quan đến vậy.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Cảnh ngày hè của Nguyễn Trãi

Nhưng điều đặc biệt ở nhà thơ Nguyễn Trãi còn là một con người suốt đời lo lắng vì dân vì nước. Ở chốn đồng quê nhưng nhà thơ “thân nhàn mà tâm không nhàn”. Ông chưa bao giờ thôi nghĩ cho dân cho nước. Điều này được thể hiện qua hai câu thơ cuối cùng của bài thơ “Cảnh ngày hè”:

“Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng
Dân giàu đủ khắp đòi phương”

“Dẽ” là từ cổ có nghĩa là giá như. Nhà thơ muốn giá như mình có cây đàn Ngu cầm của vua Nghiêu Thuấn gảy khúc Nam Phong  (trời nổi gió Nam cho dân ta mưa thuận gió hòa). Điều này xuất phát từ điển tích Trung Quốc. Triều đại vua Nghiêu Thuấn là thời đại thái bình thịnh trị, nhân dân no ấm. Chính vì thế, muốn mượn cây đàn của vua Nghiêu Thuấn cũng là để thực hiện ước vọng của nhà thơ Nguyễn Trãi: muốn nhân dân mãi mãi được hưởng sự thái bình, yên vui. Nguyễn Trãi quả là một nhà thơ, một nhà chính trị lỗi lạc, một nhà nhân đạo chủ nghĩa sâu sắc.

Khép lại trang thơ “Cảnh ngày hè”, người đọc vẫn chưa hết ngỡ ngàng trước cảnh sắc thiên nhiên rực rỡ, tươi đẹp, tràn ngập sắc màu và bức tranh cuộc sống tràn ngập niềm vui hứng khởi. Không chỉ vậy, điểm sáng trong thi phẩm chính là tấm lòng lo nghĩ cho dân, cho nước của nhà thơ Nguyễn Trãi. Xin được kính cẩn nghiêng mình trước tấm lòng và tài năng của con người toàn đức, toàn tài, vị danh nhân văn hóa của dân tộc- Nguyễn Trãi.

Xem thêm:  Cảm nhận bạn đến chơi nhà của Nguyễn Khuyến

Nhẫn Đông