Đề bài: Cảm nhận về bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Bài làm

Văn học trung đại Việt Nam có rất nhiều tác phẩm hay và ý nghĩa thể hiện quan điểm, cách sống của chính tác giả. Bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng là một sáng tác như vậy. Bài thơ đã thể hiện vẻ đẹp tâm hồn và nhân cách của tác giả đồng thời chỉ ra được triết lí sống cao đẹp của ông.

Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm là nhân vật có ảnh hưởng nhất của lịch sử cũng như văn hóa Việt Nam trong thế kỉ 16. Ông vẫn được mệnh danh là nhà tiên tri số 1 của nước ta. Sau một thời gian làm quan và cống hiến cho đất nước, ông đã lui về quê ở ẩn để tìm đến một chữ nhàn. Tuy nhiên cái nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm không hề tầm thường mà nó là thái độ sống, là triết lí sống của tác giả. Nội dung bài thơ chỉ vẻn vẹn có 8 câu nhưng chứa đựng tới 4 triết lí sâu sắc và cũng gói gọn trong một chữ nhàn. Những câu thơ mở đầu gợi lên hình ảnh dáng vẻ của một lão nông với:

Một mai, một cuốc, một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào

cam nhan ve bai tho nhan - Cảm nhận về bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Cảm nhận về bài thơ Nhàn

Điệp ngữ một xuất hiện ở ngay câu thơ đầu tiên đã tạo ấn tượng cho bài thơ. Sự lặp lại của nó mang tính chất liệt kê ra những sự vật quen thuộc với người nông dân như mai, cuốc, cần câu. Qua những vật dụng này ta cảm nhận được đây là một cuộc sống thư thái an nhàn của nhân vật trữ tình. Sự kết hợp của từ láy thơ thẩn ở đầu câu thơ thứ hai đã góp phần miêu tả được trạng thái của tác giả. Đó là tâm trạng của một con người ung dung, thoải mái, an nhiên không vướng bận chút bụi trần. Nội dung của câu thơ như một lời thách thức của tác giả đối với người đời rằng dù ai vui thú nào thì ta đây vẫn vui với cuộc sống thôn quê an nhàn. Qua lời thách thức ấy, ta thấy toát lên sự ung dung trong phong thái và thanh thản trong tâm hồn của tác giả.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Chiều tối của Hồ Chí Minh

Chân dung nhân vật trữ tình và triết lý nhàn của thi nhân được khái quát trong hai câu thực:

Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn lao xao

Trong hai câu thơ này ta thấy có sự đối lập giữa các sự vật. Đó là sự đối lập về quan niệm dại và khôn, giữa nơi vắng vẻ và chốn lao xao. Có thể hiểu nơi vắng vẻ là chốn thôn quê thanh bình, nơi tâm hồn con người hòa nhập với thiên nhiên, an nhàn vô ưu vô lo. Còn chốn lao xao là nơi quan trường mà ở đó chỉ toàn đua tranh ghen ghét, ồn ào và phiền não. Nhà thơ tự cho mình là dại khi tìm đến nơi thôn quê vắng vẻ còn người đời thì khôn khi tìm đến chốn quan trường lao xao. Tuy nhiên, cách nói dại, khôn của ông lại hàm chứa ý ngược lại. Ở đây ta có thể thấy dại là hóa khôn mà khôn lại hóa dại. Làm gì có người khôn nào lại đi chọn nơi chỉ toàn tranh giành đấu đá bon chen mệt mỏi bao giờ. Thông qua việc sử dụng phép đối, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã mỉa mai chế giễu lũ người kia chỉ biết lao đầu vào tham vọng, danh lợi. Đối với nhà thơ, ông đã phủ nhận vòng danh lợi ấy bằng cách thể hiện quan điểm và khí chất thanh cao trong sạch.

Xem thêm:  Phân tích hình ảnh Thị Nở trong tác phẩm Chí Phèo của Nam Cao

Lựa chọn cuộc sống thanh cao là khi tác giả hòa mình vào với thiên nhiên. Cuộc sống của ông bình dị, giản đơn nhưng lúc nào cũng no đủ và dường như chẳng có điều gì khiến ông phải lo nghĩ:

Thu ăn măng trúc đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen hạ tắm ao

Chúng ta biết rằng măng, trúc, giá là đồ ăn dân dã từ thiên nhiên rất dễ tìm thấy. Nó gắn liền với cuộc sống của những người dân nghèo khó vùng thôn quê. Trong sinh hoạt hàng ngày của họ đều xuất hiện những món ăn này. Hai câu thơ đã phác họa một cách chân thực và sinh động của làng quê Bắc Bộ. Nguyễn Bỉnh Khiêm khi trở về với thiên nhiên đã hòa mình với thôn quê thuần hậu. Người ta thì tìm đến cao lương mĩ vị, ông thì thích tìm về cuộc sống thanh đạm mà an nhàn, thảnh thơi. Ở nơi đây mùa nào thức nấy, chẳng bao giờ lo đói.

Sau những chia sẻ về cuộc sống sinh hoạt đời thường, nhà thơ đã đúc kết nên một triết lý sống cao đẹp:

Rượu đến cội cây ta sẽ uống

Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao

Điển tích cội cây mà tác giả sử dụng trong câu thơ này ý muốn nói rằng phú quý công danh là thứ phù phiếm, chỉ là áng phù vân trôi nổi rồi lại mất như giấc mơ, như gió thoảng. Thái độ này của Nguyễn Bỉnh Khiêm mới thật đáng trọng khi mà ông đang sống trong xã hội coi trọng vinh hoa, xem tiền tài công danh là tất cả.

Xem thêm:  Cảm nhận của em về nhân vật Ngô Tử Văn

Bài thơ Nhàn đã thể hiện một tâm hồn yêu thiên nhiên, hòa mình cùng thiên nhiên và phủ nhận danh lợi. Nội dung bài thơ đưa ra một triết lý sống đẹp đẽ, đáng nể và có lẽ thế hệ chúng ta, thế hệ mai sau cần phải noi theo.

Thu Thủy

Topics #bài thơ Nhàn #cảm nhận bài thơ Nhàn #cảm nhận về bài thơ Nhàn #văn cảm nhận