Đề bài: Giải thích và chứng minh câu tục ngữ: “Không thầy đố mày làm nên”

Bài làm

Truyền thống tôn sư trọng đạo từ xa xưa đến nay luôn được giữ gìn và phát huy. Bởi lẽ ngay từ thế hệ xưa, cha ông ta đã nhìn nhận thấy vai trò to lớn của người thầy trong quá trình học tập và rèn luyện của bao lớp học trò. Tục ngữ có câu: “Không thầy đố mày làm nên” chính là khẳng định vai trò của người thầy đồng thời nhằm nhắc nhở mỗi chúng ta cần biết ơn và kính trọng thầy cô giáo.

Chỉ bằng một câu ngắn ngọn, đơn giản nhưng lại hàm chứa cả một đạo lý làm người sâu sắc. Vậy chúng ta phải hiểu câu này như thế nào? Từ “làm nên” ở đây có nghĩa là làm được việc gì đó, có sự nghiệp riêng, có công danh hay thành đạt trong cuộc sống. Với mỗi người thì ý nghĩa của từ “làm nên” được hiểu theo các cấp độ khác nhau. Có người biết ơn thầy cô bởi từ sự dạy dỗ của họ mà bản thân trở nên trưởng thành hơn, sống có ý nghĩa hơn. Hay có người đạt được sự nghiệp lớn, trở thành người có địa vị trong xã hội…Không có một ai thành công mà chưa từng chịu sự dìu dắt, dạy dỗ của những người thầy. Chính vì thế câu tục ngữ như một lời thách thức bởi từ “đố mày” đồng thời nhắc nhở mỗi người “Ăn quả phải nhớ kẻ trồng cây”, đạt được thành quả tốt, làm được việc thì phải nhớ đến công ơn của người thầy.

Xem thêm:  Biểu cảm về mùa xuân

giai thich va chung minh cau tuc ngu “khong thay do may lam nen” - Giải thích và chứng minh câu tục ngữ: “Không thầy đố mày làm nên”
Giải thích và chứng minh câu tục ngữ: “Không thầy đố mày làm nên”

Thầy là người ngày ta còn bé dạy ta đọc bảng chữ cái, người bắt tay ta tập viết những nét chữ đầu tiên, dạy ta đánh vần từng con chữ… Ta có thể biết nói một cách tự nhiên nhưng để hiểu chuỗi kí tự đó thì cần phải được học một cách bài bản. Muốn sống hòa hợp trong một xã hội thì khả năng thông hiểu ngôn ngữ là điều tối thiểu, và thầy chính là người đưa bước chân em hội nhập vào xã hội xung quanh. Thầy là người đưa chúng ta tiếp cận với nguồn tri thức bao la, rộng lớn, cho ta thấy được những điều hay lẽ phải. Từ sự hướng dẫn chỉ bảo ta mới hiểu được những tri thức trong sách vở, và qua nhiều năm ta mới có thể học cách tự nghiên cứu và làm tăng vốn hiểu biết cho bản thân. Qua đó thấy rằng công ơn của thầy cô có thể sánh ngang với công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ.

Trước kia trong thời đại phong kiến, người học trò trong suốt quá trình học tập thì chỉ có duy nhất một người thầy. Chính vì vậy tất cả đều phụ thuộc vào thầy, thầy dạy gì trò nghe đó. Khi ấy tài năng và học thức của người trò phần lớn là do người thầy quyết định. Còn thời đại ngày nay thì lại khác. Trong quãng thời gian cắp sách tới trường, mỗi người nhận được sự dạy dỗ của nhiều thầy cô khác nhau vì thế mối quan hệ giữa thầy và trò không còn được gắn kết như trước. Từ việc nắm vai trò chủ đạo trong quá trình tiếp thu tri thức của học sinh thì giờ đây người thầy sẽ thực hiện việc truyền đạt và hướng dẫn học sinh cách tiếp cận, nghiên cứu và học tập. Khi ấy học sinh sẽ là người nắm vị thế chủ động trong quá trình học tập nhưng không vì thế vai trò của người thầy được xem nhẹ. Nếu không có thầy để đưa đường dẫn lối cho chúng ta đi đúng hướng thì sẽ gặp biết bao khó khăn dể chinh phục được những tri thức. Dân gian ta có câu “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư” chính là để nói lên điều đó. Bổn phận của những người học trò là cần phải biết ơn, ghi nhớ công lao những người đã dạy dỗ bản thân nên người.

Xem thêm:  Em hãy phân tích vẻ đẹp ngôn từ trong đoạn trích Sau phút chia li (trích Chinh phụ ngâm khúc)

Mặc dù “Tôn sư trọng đạo” là truyền thống lâu đời của dân tộc nhưng cũng có không ít người sống vô ơn. Họ đạt được thành công trong cuộc sống nhưng lại tự cao tự đại về bản thân, coi rằng tự thân mình làm nên mà quên đi công ơn dạy dỗ của người thầy. người thầy không chỉ là thầy cô giáo giảng bài trên lớp học, trên giảng đường mà ngày nay còn được mở rộng ra đó là người dạy cho chúng ta điều hay, lẽ phải, người truyền thụ cho chúng ta nghề nghiệp…

Qua những  phân tích trên có thể thấy rằng kính yêu và biết ơn thầy là nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi người. Nó trở thành truyền thống tốt đẹp và cần được phát huy ở cả bây giờ và mai sau.

Mai Du