Đề bài: Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy

Bài làm

Nhà thơ Nguyễn Duy thuộc thế hệ tác giả trưởng thành trong kháng chiến chống Mĩ. Một trong những bài thơ đánh dấu tên tuổi của Nguyễn Duy là Tre Việt Nam, Hơi ấm ổ rơm. Nguyễn Duy cũng đã từng đoạt giải thưởng báo Văn Nghệ với tác phẩm Hơi ấm ổ rơm. Cho tới thời điểm hiện tại ông vẫn tiếp tục sáng tác. Một trong những bài thơ của Nguyễn Duy được nhiều người yêu thích đó chính là Ánh trăng. Bài thơ chứa đựng những tình cảm chân thành, sâu sắc với tứ thơ bất ngờ và mới lạ.

Trong khai khổ thơ đầu tiên của bài, nhà thơ đã nhắc đến những kỉ niệm êm đẹp của tuổi thơ:

Hồi nhỏ sống với đồng

Với sồng rồi với bể

Hồi chiến tranh ở rừng

Vầng trăng thành tri kỉ

Từ thời ấu thơ, vầng trăng đã gắn bó với tác giả. Nhìn thấy trắng là như nhìn thấy đồng ruộng, dòng sông, biển cả. Cho dù con người đi đâu chăng nữa thì chỉ cần ngửa mặt lên trời là sẽ nhìn thấy ánh trăng theo bước. Thế nhưng phải tới khi ở rừng, khi nhà thơ trở thành người lính làm việc trên tuyến đường Trường Sơn, cuộc sống xa gia đình, xa quê hương thì nhà thơ mới nhận ra rằng vầng trăng trở thành tri kỉ của mình. Trăng và nhà thơ chẳng biết tự lúc nào đã trở thành hai người bạn không thể tách rời, cùng nhau sẻ chia những đắng cay, ngọt bùi trong cuộc hành quân nơi chiến trận.

phan tich bai tho anh trang - Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy

Phân tích bài thơ Ánh trăng

Tiếp đến, nhà thơ miêu tả vẻ đẹp của trăng một cách bình dị nhưng toát lên vẻ đẹp tuyệt đỉnh. Qua đó cũng khẳng định được tình cảm yêu thương, sự quý trọng của nhà thơ đối với vầng trăng tri kỉ:

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Thương vợ của Tú Xương

Trần trụi với thiên nhiên

Hồn nhiên như cây cỏ

Ngỡ không bao giờ quên

Cái vầng trăng tình nghĩa

Vẻ đẹp của trăng bình dị, vô tư và rất đỗi hồn nhiên. Vầng trăng chính là tượng trưng cho vẻ đẹp của thiên nhiên vậy nên nó được hóa vào thiên nhiên, vào cây cỏ. Tác giả gọi vầng trăng là vầng trăng tình nghĩa bởi vì trăng đã cùng tác giả chia ngọt sẻ bùi, đồng cam cộng khổ. Trăng là bạn nhưng không phải bạn bình thường là trăng là bạn tri kỉ.

Những tưởng bản thân sẽ chẳng bao giờ quên được người bạn tri kỉ của mình nhưng nào ngờ, có những khoảng thời gian mà nhà thơ đã phải thú nhận rằng mình đã lãng quên vầng trăng:

Từ hồi về thành phố

Quen ánh điện, cửa gương

Vầng trăng đi qua ngõ

Như người dưng qua đường

Ngày nhỏ nhà thơ sống với sông, với bể, với rừng, ngửa mặt lên là nhìn thấy trời cao. Nhưng bây giờ, nhà thơ sống ở thành phố, ngửa mặt lên chỉ thấy những bức tường xây kín, những ánh điện sáng choang. Cuộc sống có nhiều thay đổi nên nhà thơ cũng đã quen với ánh điện, với cửa gương và dần quên đi vầng trăng năm nào. Ở đây, ánh điện, cửa gương còn là đại diện cho cuộc sống sung túc, đầy đủ còn vầng trăng là đại diện cho cuộc sống nghèo khổ năm xưa. Biết bao nhiêu thứ tình cảm chân thành của tình đồng chí, đồng đội đã được hình thành trong những năm tháng gian khổ ấy. Sự lãng quên của tác giả nằm trong quy luật tự nhiên của cuộc đời, khó mà tránh được nên cũng không thể trách. Phải đợi đến khi thành phố mất điện, nhà thơ mới chợt nhận ra người bạn tri kỉ năm nào:

Xem thêm:  Biểu cảm về thầy cô giáo

Thình lình đèn điện tắt

Phòng buyn đinh tối om

Vội bật tung cửa sổ

Đột ngột vầng trăng tròn

Giây phút vầng trăng xuất hiện thật bất ngờ khiến cho nhà thơ bàng hoàng trước vẻ đẹp kì diệu của vầng trăng. Lúc ấy, bao nhiêu kỉ niệm xưa bỗng nhiên ùa về khiến cho nhà thơ rưng rưng nước mắt:

Ngửa mặt lên nhìn mặt

Có cái gì rừng rưng

Như là đồng, là bể

Như là sông, là rừng

Gặp lại ánh trăng, nhà thơ như gặp lại người bạn của tuổi thơ, gặp lại một người đồng chí đã từng cùng mình kề vai trong kháng chiến. Niềm xúc động trào dâng mãnh liệt khiến nhà thơ không thể nào giấu được. Vầng trăng đã nhắc nhở cho nhà thơ rằng đừng bao giờ quên những năm tháng gian khổ ấy, đừng bao giờ quên những người đồng chí đã cùng mình đồng cam cộng khổ trong những ngày tháng mà ranh giới giữa sự sống và cái chết là rất đỗi mong manh.

Đến cuối bài thơ, tác giả đã đưa người đọc cùng đắm chìm trong suy tư và chiêm nghiệm về vầng trăng:

Trăng cứ tròn vành vạnh

Kể chi người vô tình

Ánh trăng im phăng phắc

Đủ cho ta giật mình

Dù con người có thay đổi, có trở nên vô tình thì vầng trăng vẫn thủy chung, bao dung và độ lượng như vậy. Sự bao dung của trăng khiến cho con người cảm thấy giật mình. Sự im lặng của trăng khiến con người tự giận bản thân vì đã có lỗi với trăng. Hình ảnh vầng trăng đã vượt ra khỏi vẻ đẹp thiên nhiên và nó tượng trưng cho phẩm chất cao quý của nhân dân, tượng trưng cho vẻ đẹp bền vững của tình bạn.

Xem thêm:  Nghị luận về hiện tượng nghiện game, game online ở học sinh giới trẻ hiện nay

Với cách diễn tả bình dị như những lời tâm sự, lời tự thú là lời tự nhắc nhở chân thành, bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy đã khiến cho nhiều thế hệ độc giả xúc động. Bài thơ có tứ thơ bất ngờ mới lạ, giọng thơ lại trầm tĩnh, sâu lắng và mang ý nghĩa triết lý về sự thủy chung. Ánh trăng đã khiến cho người đọc phải giật mình suy nghĩ và nhìn lại chính mình để làm sao sống cho đẹp hơn, sống có nghĩa tình hơn.

Thu Thủy

Topics #bài thơ Ánh trăng #phân tích bài thơ #phân tích bài thơ Ánh trăng #văn phân tích