Đề bài: Phân tích bài thơ Tỏ Lòng của nhà thơ Phạm Ngũ Lão

Bài làm

Phạm Ngũ Lão là một trong những cái tên nổi danh vào thời Trần, ông được biết đến là một danh tướng văn võ toàn tài đánh đâu thắng đó. Đồng thời ông lại là một nhà thơ lỗi lạc với những vần thơ xuất trúng. Nhắc đến thơ ca của ông thì người ta không thể không nhắc đến với bài thơ “Thuật hoài” – “Tỏ lòng”. Đây chính là một bài thơ như bộc bạch như cũng đã thể hiệ được rõ ràng nỗi lòng của ông cũng như chủ nghĩa anh hùng yêu nước. Thông qua đó người ta cũng lại cảm nhận được cái khí thế của quân dân nhà Trần.

Bài thơ “Tỏ lòng” dường như cũng lại được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt đặc sắc. Đây là một bài thơ chỉ có bốn câu thơ thì tác giả Phạm Ngũ Lão cũng đã thật tài tình khi ông cũng gửi gắm vào đó tấm lòng yêu nước dạt dào trong những câu chữ ngắn gọn. Và đây cũng quả là cái đặc sắc và vô cùng độc đáo của nhà thơ. Dễ dàng có thể nhận thấy được quan điểm tư tưởng của một con người của trời đất của vũ trụ. Đây cũng chính là một tư tưởng của một đấng nam nhi đầu đội trời chân đạp đất nữa. Không những thế mà thông qua tác phẩm người đọc cũng lại có thể cảm nhận được chính với chủ nghĩa anh hùng yêu nước và bộc bạch được những quan niệm thật mới, thật tiến bộ của đại đa số những danh tướng yêu nước trung thành hồi bấy giờ.

Dễ dàng có thể nhận thấy được cũng chính với hai câu thơ đầu tác giả tập trung thể hiện vẻ đẹp hiên ngang trong chính cuộc tranh đấu và thêm vào đó cũng chính là vẻ đẹp đoàn kết tinh thần vượt mọi khó khăn gian khổ của binh lính lúc bấy giờ:

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Cảnh Ngày Hè của nhà thơ Nguyễn Trãi

"Hoành sóc giang san kháp kỉ thu

Tam quân tì hổ khí thôn ngưu"

Thông qua hai câu thơ này thôi mà người đọc dường như cũng đã lại có thể cảm nhận thấy được một tư thế, một thế đứng của con người thời đại nhà Trần thật oai phong và hùng dũng. Con người nhỏ bé là thế nhưng lại được so sánh, được đặt trong cảnh thiên nhiên vô cùng hùng vĩ. Họ được hiện lên hiên ngang với ngọn giáo, thế rồi cũng chính trong tay họ có thể đi bất cứ nơi nào có giặc để có thể hành hiệp trượng nghĩa giúp người nghèo và đánh quân Nguyên Mông. Thực sự đây là một vẻ đẹp hiên ngang được Phạm Ngũ Lão miêu tả thông qua các từ ngữ vừa gợi được hình vừa gợi được một sự khí thế của con người nhà Trần. "Hoành sóc" là một từ chỉ sự hiên ngang và có tác dụng như có thể khắc tạc lên những con người anh dũng lẫm liệt. Con người như hiện lên với ngọn giáo ngang trong tay đi khắp giang sơn để có thể mà bảo vệ đất nước. Ai ai cũng biết quân giặc – giặc Mông mạnh về số lượng cũng như chất lượng, chúng lại còn có đầy đủ về vật chất nhưng chúng lại thiếu mất đi sự đánh giá và ý chí vượt qua gian khổ của đội quân nhà Trần cho nên việc chúng cũng nhận lấy thất bại là một điều sớm muộn. Có thể nhận thấy được ở đây cũng chính với tư thế ngọn giáo ở trong tay thì họ cũng đã trải biết bao nhiêu mùa thu, bao nhiêu năm tháng để có thể bảo vệ non sông. Họ là những người anh hùng thật quật cường. Bên cạnh đó không thể không nhắc đến được với hình ảnh ngọn giáo trở nên thật đẹp. Ngọn giáo lúc này đây như cũng đã lại được hiện lên trong chính sự rộng lớn của không gian, bề dày về thời gian,… Thế rồi hình ảnh lại còn được hiện lên vớicái ý khí chất cao ngất, mạnh mẽ lấn át hết cả sao Ngưu trên trời vậy. Có thể nhận thấy được chính sức mạnh của quân đội Sát Thát dường như giống với loài hổ, báo có thể nuốt trôi cả mọt con trâu mộng. Hay nói cách khác đi thì đây cũng chính là vẻ đẹp thật son sắt và đoàn kết đã tạo ra một nguồn sức mạnh tổng hợp để có thể vượt qua được những trận chiến để dành được cái kết có hậu nhất.

Xem thêm:  Suy nghĩ về câu nói “Việc học như trồng cây”

phan tich bai tho to long cua tac gia pham ngu lao - Phân tích bài thơ Tỏ Lòng của tác giả Phạm Ngũ Lão

Phân tích bài thơ Tỏ Lòng của nhà thơ Phạm Ngũ Lão

Tiếp đến chính là vẻ đẹp của hai câu cuối khi nói về chí làm trai của mình trong thời buổi lúc bấy giờ.

"Nam nhi vị liễu công danh trái

Tu thính nhân gian thuyết Vũ Hầu"

Từ xưa cho đến nay thì các nhà Nho cũng đã luôn luôn đưa ra quan niệm về chí làm trai như Nguyễn Công Trứ “Đã mang tiếng ở trong trời đất/ Phải có danh gì với núi sông”,…  Thế nhưng khác biệt ở đây chính là việc tác giả nhấn mạnh thêm quan niệm ấy và mở nó ra với ý nghĩa của cá nhân tác giả Phạm Ngũ Lão mà thôi. Mặc cho dù là một vị tướng trung thành và ông cũng được ví giống như cánh tay phải của Trần Hưng Đạo. Khi chính ông cũng đã phải trải qua biết bao nhiêu trận đánh vào sinh ra tử nhưng đối với Phạm Ngũ Lão lúc này đây dường như cũng chưa hề hấn gì mà được liệt kê vào công danh của đất nước. Mà đối với nhà thơ ông đã tự nhận thấy được mối nợ công danh thực sự chính là mối nợ lớn đối với ông. Thông qua đây người đọc cũng lại có thể cảm nhận được có lẽ chính vì vương nợ nên ông thấy hổ thẹn sau khi được nghe câu chuyện về Vũ Hầu. Phạm Ngũ Lão cũng đã thật tài tình khi ông cũng đã không ngần ngại khi ông đã so sánh mình với Vũ Hầu để thấy những cái chưa được của mình. Thông qua đây người đọc dường như cũng nhận thấy được đó không phải là sự ngộ nhận thân phận của mình giống như Vũ Hầu mà ta cũng nhận thấy được ở đó cũng chính là cả một tinh thần học hỏi của nhà thơ đối với người tài giỏi. Có lẽ rằng người đọc cũng lại có thể cảm nhận được thêm một điểm chung là cả ông và Vũ Hầu dường như lại đều giúp sức cho một người lớn hơn nhưng tác giả muốn nói ở đây là khi Vũ Hầu giúp được cho vị tướng của mình thì Phạm Ngũ Lão giờ đây lại vẫn cứ khiêm tốn nhận mình chưa giúp được gì cho Hưng đạo đại vương cả. Và điều này làm ông day dứt và cũng lại cảm nhận thấy hổ thẹn khi nghe chuyện Vũ Hầu.

Xem thêm:  Phân tích tình yêu của Tiên Dung và Chử Đồng Tử

Qua bài thơ “Thuật hoài” này người đọc có thể hiểu cũng như thêm yêu vị danh tướng toàn tài này mà lại có được một tấm lòng, một ý chí làm trai thật cao đẹp. Không chỉ tái hiện được một thời đại Đông A bừng bừng khí thì mà còn nói đến trách nhiệm của mỗi người đối với thời đại, với đất nước mà họ sinh sống. Thông qua đó bộc lộ được tình yêu nước của nhà thơ Phạm Ngũ Lão.

Mai Lan