Đề bài: Phân tích bài thơ “Ngắm trăng” của Hồ Chí Minh

Bài làm

Hồ Chí Minh, vị cha già của dân tộc đã dành cả cuộc đời mình vì sự độc lập, tự do cho Tổ quốc. Bác không chỉ là một nhà cách mạng tài ba mà còn là một nhà thơ nổi tiếng. Các sáng tác của Người thể hiện tình yêu thiên nhiên đất nước góp phần cổ vũ tinh thần kháng chiến của nhân dân. Trên con đường hoạt động cách mạng, Bác đã bị bắt và bị giam cầm ở nhiều nhà tù. Suốt thời gian ấy, Người đã sáng tác nên tập “Nhật kí trong tù” nổi tiếng gồm hơn một trăm ba mươi bài thơ. “Ngắm trăng” là một trong những tác phẩm hay nhất của tập thơ ấy.

Bài thơ được sáng tác khi Bác đang bị giam cầm trong nhà tù Tưởng Giới Thạch. Trong không gian chật hẹp, ẩm mốc của nhà tù, ánh trăng trên bầu trời trong sáng đã trào lên trong Bác một cảm hứng cao vút để viết lên những vần thơ tươi đẹp. Bài thơ toát lên một phong thái ung dung và lạc quan như nhiều tác phẩm khác.

phan tich bai tho ngam trang cua ho chi minh - Phân tích bài thơ Ngắm Trăng của Hồ Chí MinhPhân tích bài thơ Ngắm Trăng

Mở đầu bài thơ là sự giới thiệu hoàn cảnh chân thật đầy súc động.

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa

Đối thử lương tiêu nại nhược hà

Dịch thơ:

Trong tù không rượu cũng không hoa

Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ

Mở ra trước mắt bạn đọc là sự tăm tối và thiếu thốn của chốn ngục tù. Nhà thơ bị trói buộc trong bốn bức tường cùng với sự ẩm mốc, hôi hám của  một không gian quanh năm không nhận được một chút ánh nắng. Không gian ấy sao mà ngột ngạt và khó khăn đến như vậy. Trái ngược với căn buồng giam là một cảnh sắc nên thơ của bầu trời đêm. Bên ngoài, qua ô cửa sổ, Người nhìn thấy những vì sao lấp lánh, thấy ông trăng to tròn đang chiếu xuống nhân gian những tia sáng dịu hiền, trong mát. Gió nhẹ nhàng thổi. Không gian tươi đẹp và tràn đầy sức sống ấy tuyệt vời làm sáo, nó hấp dẫn và lôi cuốn người tù binh như muốn được thoát ra ngoài để tận hưởng vẻ đẹp và sự trong lành ấy. Chẳng ai có thể cưỡng lại được cảnh đẹp nên thơ ấy và Bác đã để tâm hồn của mình hòa nhịp cùng thiên nhiên.

Xem thêm:  Suy nghĩ gì về lòng yêu nước từ trích đoạn Nước Đại Việt ta hay nhất

Nhân hướng song tiền khan minh nguyệt

Nguyện tòng song khích khan thi gia

Dịch thơ:

Người ngắm trăng soi ngoài cửa sỏ

Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ

Người xưa, vào những ngày trăng sáng, thường lên những lầu vọng nguyệt để ngắm trăng. Đó là nơi có trăng, có rượu, có bạn hiền và những đóa hoa thơm ngát trong vườn. Thế nhưng, Hồ Chí Minh lại ngắm trăng trong một hoàn cảnh đặc biệt. Hoa không có, rượu cũng không lại thêm sự hôi hám, chật hẹp của chốn ngục tù. Thế nhưng, Bác vẫn bỏ qua mọi thiếu thốn để thả hồn mình cùng ánh trăng. Điều này chững tỏ người có lòng yêu thiên nhiên sâu sắc và đặc biệt là thái độ lạc quan trong hoàn cảnh thực tại.

Trong gian tù được bao vây bởi bốn bức tường, Bác nhìn lên ông trăng qua cửa sổ nhỏ bé. Ánh mắt Người đắm đuối cùng vẻ đẹp trong lành của vầng trăng tròn trịa. Bác nhìn lên trăng, muốn được thoát ra khỏi chốn ngục tù để được ngắm cho đã đầy, no nê. Bác khao khát được tự do vì tâm hồn của Người chưa bao giờ bị giam cầm như câu thơ “Thân thể ở trong lao. Tinh thần ở ngoài lao” đã thể hiện. Và để đáp lại tình yêu thiên nhiên thiết tha ấy, ánh trăng cũng ngắm nhìn Bác qua khung cửa của những khong sắt bao bọc. Vầng trăng đi chiếu rọi khắp nhân gian nhưng lại giành sự quan tâm và chú ý đặc biệt đến người tù nhân. Có lẽ nó đã cảm nhận được tâm hồn cao đẹp của Người. Trăng và Bác như gặp được nhau, giao cảm và thấu hiểu nhau. Họ cùng nhìn nhau qua một không gian bé nhỏ của ô cửa sổ. Bác yêu thiên nhiên, lạc quan để có thể ung dung mà ngắm nhìn thiên nhiên dù đang bị giam cầm ở chốn ngục tù hiểm ác. Tinh thần ấy của Người đã được thiên nhiên cảm nhận và đáp đền xứng đáng.

Xem thêm:  Cảm nghĩ của em về tình bạn

Như vậy, bài thơ “Ngắm trăng” tuy ngắn gọn nhưng đã  toát lên được nét đẹp trong tâm hồn Bác Hồ. Một tâm hồn thanh cao, đáng trân trọng. Và có thể khẳng định rằng, dù gian nan và khổ cực đến đâu cũng không làm khuất phục được ý chí và tình yêu thiên nhiên, khao khát tự do mãnh liệt đang trào dâng trong tâm hồn Người.

Seen