Đề bài: Phân tích bài thơ Tỏ lòng của Phạm Ngũ Lão

Bài làm

Thời nhà Trần đã đóng góp nhiều công lao trong việc bảo vệ và xây dựng nước Việt. Trong sự thành công ấy, có tài chỉ huy của người đứng đầu, cũng có sự đóng góp của các danh tướng, của người lính và của nhân dân. Có một danh tướng đời Trần cho đến bây giờ vẫn được người đời nể phục đó chính là Phạm Ngũ Lão. Ông đã từng sát cánh bên Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn trong nhiều trận thắng lớn. Bên cạnh đó, Phạm Ngũ Lão còn có tài về văn chương. Bài thơ Tỏ lòng của Phạm Ngũ Lão viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt và thể hiện rõ quan điểm, tình yêu đất nước của tác giả. Chỉ với 4 câu thơ ngắn, ông đã truyền đạt tới mọi người những quan điểm tư tưởng của một con người trước trời đất vũ trụ. Qua đây, tác giả cũng thể hiện chủ nghĩa anh hùng yêu nước của bản thân qua quan niệm của đại đa số những danh tướng yêu nước bấy giờ.

Mở đầu bài thơ, tác giả tập trung thể hiện vẻ đẹp hiên ngang của binh lính nhà Trần trong tranh đấu:

Hoành sóc giang san kháp kỉ thu

Tam quân tì hổ khí thôn ngưu

(Múa giáo non sông trải mấy thu

Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu?

phan tich bai tho to long - Phân tích bài thơ Tỏ lòng của Phạm Ngũ Lão

Phân tích bài thơ Tỏ lòng

Xem thêm:  Phân tích nhân vật Xô-cô-lốp trong truyện ngắn Số phận con người của nhà văn Sô-lô-khốp - Văn mẫu lớp 12

Những binh lính của nhà Trần hiện lên với ngọn giáo trong tay đầy hiên ngang. Với ngọn giáo ấy họ có thể đến bất cứ đâu có giặc để hành hiệp trượng nghĩa, đánh đuổi giặc thù. Bản dịch thơ sử dụng từ múa giáo thay cho hoành sắc không lột tả được hết sự hiên ngang ấy. Nó làm giảm đi cái sự dũng mãnh của quân đội nhà Trần. Hai chữ hoành sóc khiến cho quân giặc phải khiếp sợ. Chúng dù mạnh về số lượng và chất lượng, binh khí của chúng có nhiều hơn chúng ta nhưng chúng thiếu ý chí vượt gian khổ và chúng lại coi thường kẻ địch. Chính vì vậy mà chúng phải nếm mùi thất bại dưới chân của binh lính nhà Trần. Binh lính của ta tuy bé nhỏ nhưng lại có một sức mạnh tinh thần không gì có thể địch nổi. Với ngọn giáo ngang trong tay, họ đã trải qua không biết bao nhiêu mùa thu để bảo vệ đất nước. Nhờ có họ mà đất nước ta mới trở nên tươi đẹp như ngày hôm nay. Hiện lên trong cái rộng lớn của không gian và chiều dài của thời gian lịch sử, dường như hình ảnh ngọn giáo trở nên thật đẹp. Đó cũng chính là vẻ đẹp của tác giả trong những trận chiến nảy lửa. Bên cạnh vẻ đẹp ngoại hình là vẻ đẹp của khí chất, nó tạo ra một sức mạnh có át được sao Ngưu trên trời, có thể nuốt trôi một con trâu mộng. Đó đồng thời cũng là vẻ đẹp của tình đoàn kết ba quân một lòng giúp tạo nên sức mạnh giúp người lính chống lại quân thù.

Xem thêm:  Phân tích khổ ba bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương

Hai câu thơ cuối bài, nhà thơ đã thể hiện rõ chí làm trai của bản thân mình khi đứng trước thời cuộc:

Nam nhi vị liễu công danh trái

Tu thính nhân gian thuyết Vũ Hầu

(Công danh nam tử còn vương nợ

Luống thẹn tai nghe thuyết vũ hầu)

Trước đây, Nguyễn Công Trứ từng khẳng định về chí làm trai rằng đã sống ở trên đời thì phải có dành với núi sông. Đến Phạm Ngũ Lão, ông tiếp tục nuôi dưỡng quan niệm ấy. Tuy nhiên, tác giả vẫn nhắc đến chí làm trai vừa là để nhấn mạnh vừa là để mở ra ý nghĩa của cá nhân. Là cánh tay phải của Trần Hưng Đạo nhưng tác giả vẫn chưa được liệt kê vào những công danh của đất nước. Chính vì thế nên ông cảm thấy như mình vẫn còn đang mắc nợ đất nước. Ông tự so sánh với Vũ Hầu để thấy thẹn, để thấy mình cần phải cố gắng nhiều hơn nữa. Qua cách nói này, ta thấy được sự trung thành của Phạm Ngũ Lão đối với Trần Hưng Đạo, đối với nhà Trần. Bằng sức mạnh ý chí và trí tuệ của mình, Phạm Ngũ Lão dù có xuất thân là nông dân cũng không bị người ta vin vào đó mà chê trách.

Đọc xong bài thơ này, chúng ta thêm yêu Phạm Ngũ Lão và yêu những con người nhà Trần. Vẻ đẹp của vị danh tướng hiện lên hiên ngang trừ gian diệt bạo, đồng thời cũng cho thấy ông là một nhà thơ giỏi. Mặc dù Phạm Ngũ Lão không tự thỏa mãi với bản thân nhưng người đời sau đều biết ông tài giỏi và đáng được trân trọng thế nào.

Xem thêm:  Phân tích từ Hoa trong bài Tây Tiến của Quang Dũng - Văn mẫu lớp 12

Thu Thủy

Topics #bài thơ Tỏ lòng #phân tích bài thơ #phân tích bài thơ Tỏ lòng #văn phân tích