Đề bài: Phân tích hình tượng sông Đà trong tùy bút "Người lái đò sống Đà" của nhà văn Nguyễn Tuân

Bài làm

Nhà văn Nguyễn Tuân là bậc thầy về ngôn ngữ trong nền văn học hiện đại Việt Nam. Người ta cũng dễ dàng nhận thấy được những tác phẩm của ông viết bằng cái “ngông” và hơn hết đó cũng chính bằng tình yêu tha thiết. “Người lái đò sông Đà” được xem là một trong những bài tùy bút ấn tượng nhất và hay nhất của Nguyễn Tuân. Và thông qua đó hình tượng con sông Đà như thật nổi bật nhất với những nghệ thuật ngôn từ cũng như tài hiểu biết của chính mính.

Qua cái nhìn thật tinh tế của nhà Nguyễn Tuân, sông Đà lúc này đây cũng lại hiện lên “lắm bệnh lắm chứng, chốc dịu dàng đấy, rồi chôc slaij bẳn tính và gắt gỏng thác lũ ngay đấy”. Có thể nói rằng thực sự thì cũng phải thật tinh tế và khéo léo mới có thể nhận ra được những điều thật đặc biệt ở sông Đà.

Sông đà thông qua con mắt của Nguyễn Tuân dường như cũng lại hiện lên là dòng sông hung bạo, lắm thác ghềnh, ngỗ ngược biết bao nhiêu vì nó cũng lại không chảy theo khuôn khổ. Người đọc dường như cũng lại có được vẻ đẹp hiểm trở, nguy hiểm của sông Đà đã được tác giả tài năng của Nguyễn Tuân đã viết “đá bờ sông, dựng vách thành, mặt sông chỗ ấy chỉ lúc đúng giờ ngọ mới có mặt trời. Có vách đá thành chẹt lòng sông đà như một cái yết hầu. Đứng bên này bờ nhẹ tay ném hòn đá qua bên kia vách. Có quãng con nai con hổ đã có lần vọt từ bờ này sang bờ kia”. Thực sự cũng chỉ với vài chi tiết phác họa con sông đà hiện lên với nhiều phức tạp, khó khăn và cùng với đó cũng chính là biết bao nhiêu nguy hiểm khôn lường. Tác giả lúc này đây dường như cũng lại đã diễn tả cảm xúc khi đi qua đoạn sông này bằng các hình ảnh đó là “ngồi trong khoang đò qua quãng ấy, đang mùa hè mà cũng thấy lạnh, cảm thấy mình như đứng ở hè một cái ngõ mà ngóng vọng lên một khung cửa sổ nào trên cái tầng nhà thứ mất vừa vụt tắt điện”. Người đọc như cảm thấy thật khâm phục biết bao nhiêu khi có thể cảm nhận thấy được đó cũng chính là một lối so sánh độc đáo, đầy táo bạo và cũng không kém phần tinh tế. Con sông Đà hiện lên như đẹp, nhưng đẹp vẻ đẹp hùng vĩ, hoang dại và nguy hiểm khó lường.

Xem thêm:  Phân tích tùy bút Ai đã đặt tên cho dòng sông? của Hoàng Phủ Ngọc Tường - Văn mẫu lớp 12

Chưa dừng lại ở đó mà nhà văn Nguyễn Tuân còn khiến người đọc bất ngờ hơn nữa đó chính là trong việc khi miêu tả sự hùng vĩ, hung dữ. Những đoạn miêu tả rất rõ nét sự hung dữ đó chính là câu “quãng mặt ghềnh hát loong, dài hàng cây số nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió và tất cả như cũng lại cứ cuồn cuộn luồng gió gùn ghè suốt năm như lúc nào cũng đòi nợ xuyết bất cứ người lái đò nào tóm được qua quãng ấy”. Thế rồi lúc này đây con sông Đà hiện lên như một kẻ bất chấp hết, có thể lấy đi tính mạng của những ai vô tình đi qua đây. Tất cả dường như cũng lại thật táo bạo cũng như thật mạnh mẽ biết bao nhiêu

Nguyễn Tuân cũng đã sử dụng những câu văn với giọng điệu dồn dập, gay cấn, đầy cảm xúc. Thế rồi cũng chính một cảnh tưởng hùng vĩ, nguy hiểm vô cùng. Một cách so sánh, tuyệt vời, hiếm thấy trong văn học. Nguyễn Tuân lúc này đây cũng đã lại thực sự là bậc thầy của ngôn ngữ, ông như cũng đã thổi hồn vào những con chữ, khiến con chữ như biết nói, biết rung động lòng người vậy.

phan tich hinh tuong song da trong tac pham nguoi lai do song da - Phân tích hình tượng sông Đà trong tác phẩm Người lái đò sông Đà

Phân tích hình tượng sông Đà

Đặc biệt hơn nữa, người đọc như cũng lại có thể cảm nhận được rằng cũng chính con sông Đà hình thành ba trận chiến. Thế rồi cũng chính người lái đò muốn vượt qua dòng chảy này thì người lái đò dường như cũng lại phải vượt qua ba trận chiến hiểm trở, táo bạo này. Sử dụng giọng văn dồn dập, tác giả Nguyễn Tuân cũng đã lại kéo người đọc vào cùng vượt thác với người lái đò. Ngay trong trận thứ nhất “mặt nước hò la vang dậy quanh mình, nước như cứ ùa vào mà bẻ gãy cán chèo. Sóng nước lúc này đây như thể quân liều mạng vào sát nách…”. Không dừng lại ở đó thì cũng như đang đến trận thứ hai được diễn ra đó chính là “tăng thêm nhiều của tử để đánh lừa con thuyền vào, và cửa sinh lại bố trí lệch qua bên phía bờ hữu ngạn”. Trận thứ 3 bắt đầu dường như ít cửa hơn nhưng lại quyết liệt và mãnh liệt hơn. Con sông Đà hiện lên thực sự cũng lại không khác nào một con thủy quái đang đòi nuốt chửng người lái đò và nuốt được ngay cả chiếc thuyền bất cứ lúc nào có thể. Con sông Đà lúc này đây dường như cũng chính là “kẻ thù số một” của người lá đò, và cũng chính với tất cả đặc tính nham hiểm, cũng như chính những đặc tính thâm độc nhất chốn thiên nhiên Tây Bắc này.

Xem thêm:  Bình giảng đoạn văn sau đây trích trong tùy bút Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân: "Thuyền tôi trôi trên sông Đà... con đò đuôi én thắt mình dây cổ điển trên dòng trên"

Người đọc cũng thấy được qua ngòi bút tinh tế của Nguyễn Tuân “sông đà tuôn dài như một áng tóc trữ tình, lúc đó đầu tóc chân tóc lúc này như cũng lại ẩn hiện trong mây trời của Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai và cuồn cuộn mùa khói mèo nương xuân”. Thật tài hoa và dường như cũng lại thật trữ tĩnh, thì con sông Đà như cũng lại một hình ảnh tuyệt đẹp hiện lên giữa rừng núi hiểm trở Tây bắc nơi đây. Đặc biệt khi tác giả Nguyễn Tuân miêu tả nước của dòng sông mới thật tuyệt vời và thi vị biết bao “Mùa xuân dòng xanh ngọc bích, chứ nước sông Đà nó lại như không xanh màu canh hến của sông Gâm sông lô. Mùa thu nước sông đà lừ lừ chín đỏ như da mặt một người bầm đi vì rượu, lừ lừ cái màu đỏ giận giữ ở một người bất mãn bực bội gì mỗi độ thu về”. Trong đó ta cũng nhận thấy được chính những từ ngữ mượt mà, tươi đẹp đã làm nên vẻ đẹp hiếm có của một dòng sông, mà vốn dĩ con sông Đà này tưởng chừng chỉ có giận dỗi và hung dữ.

Sông Đà thực sự như cũng lại có những lúc buồn mênh mang và hoang sơ đến lạ kỳ “Bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử. Bờ sông hồn như như một nỗi niềm cổ tích xưa”. Đó cũng chính là một vẻ đẹp nhẹ nhàng, chân chất và tươi mới biết bao nhiêu. Thông qua chính đôi mắt người lái đò, hay đó cũng chính là đôi mắt của tác giả sông Đà tạo nên những dòng cảm xúc thật lạ kỳ cũng như nó lại thần thần tiên và mộng mơ quá đỗi. Người đọc như cũng thấy được khi yêu mảnh đất này, cảm nhận nó ở mọi khía cạnh đều toát lên vẻ đẹp không phải nơi nào cũng có được. Và lúc này đây thì con sông Đà cũng vậy, một vẻ đẹp khiến người đọc phải ngỡ ngàng.

Xem thêm:  Hãy dựa vào nội dung bài thơ Tiếng hát con tàu (Chế Lan Viên) để giải thích ý nghĩa nhan đề đó của bài thơ. Bình giảng khổ thơ được làm đề từ cho bài thơ: "Tây Bắc ư có riêng gì Tây Bắc... Tâm hồn ta là Tây Bắc chứ còn đâu?"

Thực sự chính hình ảnh con sông Đà trong tùy bút “Người lái đò sông Đà” lại như cũng ám ảnh người đọc cho đến sau này. Không sai khi nói đây cũng chính là một vẻ đẹp hùng vĩ, hung dữ của thiên nhiên đan xen sự thơ mộng, nhẹ nhàng như chốn bồng lai. Đó chính là sự thành công đến tài hoa của nhà văn Nguyễn Tuân.

Minh Tân